Nie wiem, czy zgodze sie z Twoimi obserwacjami i wnioskami.

1.Chinczycy podrozuja po swoim kraju, naprawde. Studenci mniej - wiadomo, nauka to nie zabawa, trzeba chodzic na zajecia, wolnych dni jest malo, a jak sa to wraca sie do rodziny. Ale mlodzi po studiach podrozuja sporo. Wezmy na przyklad backpackerow, bo ci sa najbardziej odwazni. Na poczatku lat 1990tych widac bylo na szlakach tylko chinczykow z HK, potem pojawily sie grupy z Guangdongu, teraz chodza wszyscy, sporo jest klubow zrzeszajacych 驴子. Podrozuja chinczycy w srednim wieku, glownie w zorganizowanych grupach, takze za granice. Podrozuja emeryci, ich wycieczki zalewaja morzem kolorowych bejsbolowek wszystkie 景点, wiem cos o tym, bo sam dorabiam oprowadzajac wycieczki...

2.Nie robilbym wielkiej filozofii z tego, co chinczycy ogladaja w TV - bo przeciez tylko to, co im ona oferuje. A ze oferuje widowiska pokazujace bohaterskich rewolucjonistow, glupich albo okrutnych japonskich okupantow, mlodych walczacych z dekadenckim zyciem ich rodzicow w latach 20tych czy tez tasiemcowe seriale historyczne/kostiumowe...? Coz, tak juz jest, kolacja zjedzona, po spacerku czas na dziennik, potem talerz prazonych pestek i rodzina siada przed TV. Jak ktos ma ochote na jakas alternatywe, to idzie do goscia na rogu kupic zagraniczny serial na DVD z kartona - najczesciej koreanska soap-opere, ale takze bardzo chetnie "Friends", "Prison Break" czy "Lost".

Problem jest w czym innym. Wszyscy znaja Wielki Mur, 四合院, domostwa bogatych kupcow z Anhui czy monopolistow handlu sola z Yangzhou. Kto byl na wsi, wie, jak tam sie mieszka. Zawsze ZA MUREM. Ten mur jest nie tylko fizyczny, on jest takze gleboko zakorzeniony w umysle. Chroni i dzieli - na swoje i obce.

Internet jest tylko odbiciem tego. Chinczycy wiedza wiele o zagranicy, zachodzie, ale ta wiedza wcale nie zmienia ich hierarchi wartosci, podejscia do zycia czy chocby politykow. Dla nich Hitler, Mao i Stalin zawsze pozostana wielcy. Dla nich Hu Jintao zasluguje na wiecej szacunku niz Jiang Zemin.

Nie zmieni sie w kilkadziesiat lat mentalnosci ksztaltowanej przez tysiaclecia konfucjanskiego prania mozgow. Wladze zreszta nie probuja tego robic, bo po co?

Moje 3 grosze.

Przed chwila napisalem dosc dlugi post i po raz kolejny znikl w cyberprzestrzeni. A wiec jeszcze raz, tylko krocej:

1.Podroze - napisalem o przkladzie backpackerow, bo to taka turystyczna ekstrema. Chcialem zwrocic uwage na fakt, ze chinczycy jezdza, i to coraz wiecej. Nie zapominaj rowniez o 300 milionowej armii chlopow, ktorzy za chlebem pojechali do miast budowac Chiny 21 wieku...

2.Jak wiesz TV w Chinach jest tylko panstwowa i sluzy wladzy. Wychodzac z tego punktu widzenia latwo jest zauwazyc jakie sa cele umieszczania takich a nie innych programow. Jesli chodzi o seriale, to duza ich czesc pokazuje etos pierwszych komunistow chinskich, ich walke o nowe Chiny. Centralna postacia jest oczywiscie Mao. Mao idealizowany, heroizowany, geniusz strategii i ojciec narodu. Ta kontrowersyjna postac - ktora zdobyla wladze wg typowych chinskich schematow powstania ludowego, wykorzystujac przy tym obca ideologie (lekcja od Taipingow) - dzieki ciaglej propagandzie mediow zostala w oczach 老百姓 postacia nadprzyrodzona. Wizerunki Mao dyndaja w taksowach - Mao stal sie bostwem opiekunczym. Jak kazdy zreszta wladca i zalozyciel nowej dynastii - wladza musi pochodzic od Nieba. W ten sposob KPCh pieknie nawiazala do chinskiej tradycji. Mandat jest przekazywany z jednego wladcy do nastepnego - ciaglosc jest zachowana. 毛泽东的思想，邓小平的理论，江泽民的四个代表...

Dla mnie TV w Chinach jest przede wszystkim narzedziem propagandy wykorzystujacej rozne triki, by odpowiednio ksztaltowac opinie narodu. A narod chinski wydaje sie byc bardzo na nia podatny.

Ale moge sie mylic, powyzej to tylko moje wrazenia, czlowieka, ktory urodzil sie i wychowal w polskim socjalizmie, ktorego metody propagandowe wiele sie od chinskich nie roznily.

Cóż, w Chinach po prostu z góry wiadomo, że będzie sukces - tak jak z Olimpiadą ;-)

W związku z tym przypomniała mi się podobna historia: kiedy w roku 2004 znowelizowano konstytucję, już dzień po uchwaleniu noweli można było w księgarni kupić książkę zawierającą jej tekst, tekst ujednolicony z uwzględnieniem tejże nowelizacji plus kilkadziesiąt stron omówień i analiz nowych przepisów... Oczywiście OZPL jest bardziej przewidywalny niż działanie rakiety kosmicznej (która jako złośliwa rzecz martwa może zawieść, towarzysze deputowani nie zawiodą), ale zasada jest ta sama.

Co do chińskiej telewizji, jest oczywiście kontrolowana przez władze (jak i inne media), ale zwróćcie uwagę, że nadaje mnóstwo reklam. Gros chińskich mediów działa bowiem już na zasadach komercyjnych i musi dawać to, co ludzie będą chcieli oglądać/czytać, żeby utrzymać się z reklam. Nawet w takiej sytuacji można kształtować (manipulować) gusta publiczności, ale na niską oglądalność spowodowaną minięciem się z jej oczekiwaniami pozwolić sobie już raczej nie można.

CCTV sprzedaje 黄金段 w przetargach, ceny za sekunde liczone sa w dziesiatkach tysiecy yuanow, popyt jest wielki, a podaz wiadomo jaka, gdy nie ma wolnego rynku mediow...

Czy sądzisz, że popyt byłby tak wielki, gdyby nikt tego nie oglądał? Oglądalność nie wynika, moim zdaniem, z braku innego wyboru. Gdyby widzowie uważali program za totalnie nudny, większość z nich raczej by go chyba nie oglądała... Zgodzę się, że nie spowodowałoby to upadku stacji telewizyjnych, ale naprawdę nie sądzę, aby władze były skłonne utrzymywać dziesiątki kanałów nie generujących żadnych własnych dochodów (a przecież w Chinach, oprócz kilkunastu kanałów CCTV, działa przynajmniej po kilka kanałów w każdej prowincji).

To, ze wiekszosc Chinczykow za granicami kraju nie byla to sprawa oczywista, po prostu nie stac ich.

Jednak liczba za granice podruzujacych bardzo szybko rosnie. Jak powyzej juz pisalem to nie tylko kwestia rosnacych dochodow ale i zanikania formalnych przeszkod i utrudnien.
Wprawdzie wiekszosc jezdzi do pobliskich krajow na zorganizowane wycieczki ale nie tylko.
Nie da sie dnia na ulicach Bangkoku, KL czy Singapore spedzic nie napotykajac sie na kilka chinskich wycieczek. Nawet petajac sie "daleko od szosy" te wycieczki to tez normalna codzienna sprawa.
Tak szczerze mowiac to rowniez dalej od Chin polozone atrakcje tez przyciagaja chinskich turystow, czy to Sydney, czy Paryz czy Tokio.

Nie brak rowniez jezdzacych indywidualnie, czasem w grupie znajomych, czasem zupelnie samotnie. Wsrod moich znajomych bylo kilka osob regularnie jezdzacych nurkowac w co ciekawszych miejscach, czy tez po prostu pozwiedzac.

Wsrod ludzi z ktorymi pracowalem czyli rozmaitych elektrykow, mechanikow, specow i inzynierow tez jakies 30% bylo za granica blizsza czy dalsza.

Jeszcze jeden istotny powod to fakt, ze takie wakacje za granica (szczegolnie w poludniwej Azji) to czesto jest opcja duzo tansza niz wakacje w Chinach.

Do tego dodac mozna ponad 100 tysiecy Chinskich studentow studiujacych za granica i moze sie okazac, ze calkiem sporo tych co inny swiat widzieli jest.
 

Telewizja:

CCTV podaje, ze ma ogladalnosc ok. 30%. Jako TV centralna obejmuje zasiegiem caly kraj. Dla firmy kupujacej reklame, jesli chce , by ta trafila na caly kraj, wyborem jest tylko CCTV. Proste.
TV lokalna bedzie oczywiscie bardziej popularna w regionie - w Polsce chyba nie jest inaczej - chetniej obejrze, co jadl na obiad moj burmistrz, niz co powiedzial w Warszawie jakis posel...
Ale zasieg reklamy jest inny, koszty rowniez. To sa po prostu dwa rozne swiaty, i widac to po poziomie technicznym i merytorycznym programow w CCTV i lokalnych stacjach. CCTV ksztaltuje widza, lokalna TV dopasowuje sie do jego upodoban i gustow (upraszczajac).
Konkurencja - hm, nie wiem, czy jest prawdziwa konkurencja jako walka o przetrwanie, byc albo nie byc, czy tez raczej walka o dodatkowe pieniadze. Pieniadze ktore sa najwazniejszym celem, praktycznie wszedzie tutaj.
Jesli chodzi o chinskie "rewolucyjne" seriale - 沙家浜 itp. Zwroccie uwage, ze rzadko mozna w nich zobaczyc aktorow z pierwszej linii, rzadko sa robione przez rezyserow z pierwszej polki. To samo powoduje, ze ich poziom, scenariusz, odbiegaja od dobrych chinskich produkcji. Dialogi sa sztywne i wyniosle, jakby pisane pod dyktando towarzysza w politbiura. To, ze niektorzy je lubia... Sa gusta i gusciki, sa ludzie wychowani w latach 80tych i 50tych. Tak czy inaczej zgadzam sie, ze trafiaja one do pewnych grup.
Natomiast babcie i dziadkowie, jak tylko moga i maja, wlaczaja CCTV11, tu nie mam _zadnych_ watpliwosci...

Zycie w i obok:

Jest kilka sytuacji. Sa cudzoziemcy, ktorzy mieszkaja w Chinach bez wielkiego kontaktu z Chinczykami. Ot, troche w pracy, potem zamykaja sie w 4 scianach mieszkania i koniec.
Sa tacy, ktorzy spedzaja czasu duzo - w wolnym czasie rozwijaja zainteresowania, ktore dziala z Chinczykami, poswiecaja na nie kazda wolna chwile.
Sa tacy, ktorzy wybrali sobie za partnera zyciowego skosnookiego obywatela (M/F) Chin. Ci wielkiego wyboru nie maja.
W kazdej tej sytuacji mozna zyc w i obok. Wiekszy kontakt daje wieksza wiedze. Czyzby jeszcze zmienial mentalnosc i prebarwial skore? Poza tym nasz odbior to jedna rzecz, a jak jestesmy odbierani, to cos zupelnie innego. Zycie "w" to sytuacja, gdy przestajesz byc traktowany jak dziwolag, jest ci to koncu wybaczone, i stajesz sie kims normalnym, traktowanym normalnie jak kazdy inny, czlonek spolecznosci a nie gosc. Wowczas dopiero mozna mowic o zyciu "w". Czego zreszta kazdemu zycze.

Uwazam, ze tak naprawde to kazda kategoryzacja tego typu jest bez sensu, szczegolnie jesli ma byc argumentem w dyskusji. Tak naprawde liczy sie spostrzegawczosc, bystre oko i umysl. Czesto osoby na krotkiej wycieczce w Chinach potrafia dokonac wiecej cennych obserwacji niz mieszkajacy wiele lat "w" cudzoziemcy.

Przyklad z zycia - jak jedziesz 高架 w Shanghaju, to mozesz zauwazyc, ze na dachach starszych budynkow poukladane sa na stertach cegiel plyty chodnikowe, takze na budynku, w ktorym ja mieszkam. Kiedys wlazlem na dach i te plyty, skruszale ze starosci, zalamywaly sie pode mna. Nikt nie potrafil mi powiedziec na jakie licho je tam ulozono. Pewnego razu prowadzilem wycieczke i jeden z uczestnikow rzucil okiem i krotko stwierdzil: "inteligentnie, zrobili tanim kosztem prosta izolacje termiczna dachu...".

Nie uwazam zatem, ze liczy sie liczony w dziesiatkach lat staz w Chinach, traumatyczne przezycia czy posiadanie chinskiej tesciowej. Po prostu niektorzy sa lepszymi obserwatorami, a inni gorszymi.

Szczegolnie w dyskusji na forum taka teza na poparcie takiego czy innego argumentu nie jest chyba najtrafniejsza. Kazdy ma swoje obserwacje i forum pozwala dzielic sie nimi. Inna sprawa, gdy posuwamy sie do uogolnien, tu trzeba ostroznosci.

I uwazam, ze kazda z wymienionych przez Yao czterech kategorii moze miec cos ciekawego do powiedzenia. 三人行必有我师焉...

tak jest, polac Mu tego trunku!