Ja nie jestem pewien, czy można tu mówić o "powrocie", gdyż Chiny trudno by określić w jakimkolwiek okresie ich historii mianem morskiego mocarstwa. Nawet wyprawy Zheng He niczego tu nie zmieniają, bo (choćby przejściowego) panowania na morzach Chinom nie dały - przede wszystkim dlatego, że Chińczycy mieli morze raczej w nosie.

Możemy zatem mówić raczej o "wypłynięciu" niż "powrocie" Chin na morza. To dość naturalny element strategii rozbudowy potencjału ChALW. Mając tak długą linię brzegową, serię sporów granicznych dotyczących wysp i akwenów morskich oraz będąc w tak dużym stopniu zależnym od transportu morskiego Chiny muszą mieć możliwość sprawnego operowania na morzach i zabezpieczania swoich interesów. Dlatego pewnie za parę lat ujrzymy pierwszy chiński lotniskowiec, a potem pewnie kolejne (jeden to chyba jednak będzie za mało).

fakt- z tym powrotem może "trochę" przesadziłem, ale w okolicach połowy XIX byli na lepszej pozycji wyjściowej niż Japończycy.

Co do Zheng He - przy okazji pisania mgr wpadł mi w ręce ciekawy artykuł porównujący jego wyprawy z wyprawami Portugalczyków z tego (+/-) okresu. Teksty o tym, że Chińczycy mieli w swoim składzie tylu lekarzy, ilu liczyła przeciętnie całą wyprawa portugalska dają pojęcie o skali tych "wycieczek".