W przygotowywanej właśnie nowelizacji chińskiej ustawy regulującej tryb wyboru zgromadzeń przedstawicieli ludowych szykuje się wręcz rewolucyjna zmiana. Przy ustalaniu podziału mandatów w OZPL między poszczególne prowincje zniesiona zostanie prawna dyskryminacja obszarów wiejskich.

Do tej pory przy ustalaniu liczby mandatów brano pod uwagę liczbę ludności, przy czym inaczej liczono ludność miejską, a inaczej wiejską, a różnica ta wynosiła aż 1:4, tzn. jeden mandat przypadał na 800 tys. mieszkańców obszarów wiejskich, ale w przypadku mieszkańców miast już tylko na 200 tys. Była to uświęcona przepisami prawa wyborczego dyskryminacja mieszkańców wsi.

Nowelizacja, która weszła pod obrady Stałego Komitetu OZPL, zmieni te regulacje tak, że liczbę mandatów obliczać się będzie proporcjonalnie do liczby ludności, bez podziału na wiejską i miejską.

Mała rzecz, a jednak cieszy i - moim zdaniem - sygnalizuje jakąś zmianę w tradycyjnym sposobie myślenia o wsi, która (przecież głupia i mniej rozwinięta) nie miała dotychczas parwa do równej reprezentacji nawet w fasadowym parlamencie.

zgoda: tylko jaki to będzie miało wpływ na realny układ sił w centralnym kierownictwie?

Żaden oczywiście. Deputowani do OZPL nadal będą wybierani przez prowincjonalne zgromadzenia i nadal zapewne obowiązywać będzie zasada, że liczba kandydatów jest tylko nieznacznie wyższa od liczby mandatów do obsadzenia (tego raczej nowelizacja nie zmieni), a kandydatów i tak wskaże Partia. Przełożenie na układ sił na szczytach władzy będzie zatem żadne.

swoja droga to fascynujace sa uklady miedzy gubernatorem danej prowincji a sekretarzem partyjnym - z tego co pamietam  z bio Li Keqianga i jego okresu henanskiego on byl gubernator bedac jednoczesnie zastepca sekretarza - takie krzyzowe polaczenie rozwiewiaja nadzieje na 党政分开。。。

Ja kiedyś sprawdziłem te układy dla wszystkich prowincji, regionów autonomicznych i miast wydzielonych. To żelazna zasada: szef administracji (gubernator prowincji, przewodniczący regionu czy burmistrz miasta wydzielonego) zawsze jest zastępcą sekretarza prowincjonalnego/regionalnego/miejskiego komitetu partyjnego. W regionach autonomicznych, gdzie przewodniczącym regionalnej administracji musi być z mocy prawa członek mniejszości "wykonującej autonomię" (Ujgur w Xinjiangu, Hui w Ningxia itd.), sekretarzem komitetu partyjnego jest oczywiście niezmiennie Han.

Chodzi tu o zmianę symboliczną, ale jednak - jak uważam - nie bez znaczenia. Systemowe, zapisane w ustawie traktowanie mieszkańców wsi jako obywateli drugiej kategorii, którym nie przysługuje nawet taka sama jak mieszczuchom reprezentacja w fasadowym parlamencie, to jednak rzecz uderzająca w państwie "ludowym", które oficjalnie promuje egalitarne wartości. Czyż jest jakaś bardziej "ludowa" grupa ludności niż chłopi?

Paradoksalnie, jednym z efektów reform, które spowodowały tak ogromne rozwarstwienie społeczne, może być prawne uznanie równości wszystkich obywateli. Oczywiście konsytytucja takąż równość proklamuje, ale szereg przepisów zawiera regulacje w zupełnie innym duchu i - gdyby Chiny miały mechanizm kontroli konstytucyjności ustaw (wiem, wiem, gdyby babcia miała wąsy...), to takie przepisy zostałyby z całą pewnością uznane za niekonstytucyjne, bo takimi w oczywisty sposób są.

Nie chodzi tu tylko o (rzeczywiście mało w praktyce istotne) przepisy wyborcze, ale również wszystkie regulacje dotyczące hukou itd. Miasto i wieś to w Chinach, również na poziomie przepisów prawa, dwa odrębne światy. Teraz ten podział zaczyna się powoli kruszyć i to jest, jak sądzę, wydarzenie godne odnotowania.