trudno wyrokować co będzie dalej - jasne jest więcej pytań niż nawet prób odpowiedzi...

sprawa jest bardzo złożona. jak zostało wspomniane dokapitalizowanie MFW przez Chiny mogłoby znacznie zwiększyć środki MFW, dzięki czemu fundusz mógłby udzielić pomocy większej ilości krajów. Ale Wen podszedł do tego z rezerwą...Z jednej strony jak piszesz dochodzi do masowych zwolnień m.in. w Delcie RzekiPerłowej a z drugiej spada zainteresowanie chińskich firm na produkty zagraniczne. Jak zapodali mi znajomi: z Korei Południowej Chińczycy odwołali zamówienie na wyprodukowanie 739 silników do napędu statków. Jeden silnik to około 10 mln USD, 739 silników głównych to znaczy 739 statków mniej...zatacza sie kolo.

W moim przekonaniu największym błędem władz okresu całych reform było 'ostateczne' stworzenie proeksportowego modelu gospodarki. jak powiedział niedawno Zheng Yongnian - wybitny specjalista w dziedzinie nauk społecznych zarówno eksperymenty Mao jak i reformy Denga przyniosły więcej szkód niż zysków a ofiara tychże padło społeczeństwo...oczywiście to mówił Chińczyk, który może sobie na coś takiego pozwolić.

W gruncie rzeczy największym wyzwaniem władz w Pekinie jest teraz zachowanie bezpieczeństwa społecznego - zwiększenie inwestycji, ale już nie tylko w infrastrukturę...


Nie jestem pewien czy będzie to nowy okres w reformach w ChRL...pewnie 危机 zamienia w 机会 co znów nie będzie takie trudne...wiem, że ten pogląd może nie jest popularny, ale w dalszym ciągu należy pamiętać o istotnej roli armii w systemie politycznym ChRL. Oczywiście pozycja mundurowych znacznie została zmniejszona w porównaniu choćby z latami 90...ale to najsilniejsza grupa na zjazdach partyjnych mająca z tego co pamiętam ponad 250 delegatów.

kończąc: rozważając kryzys należy postawić problem w sposób następujący: czy Chiny sa na etapie post czy pre-rewolucyjnym???

Chiny prowadza juz dosc konkretna polityke bedaca odpowiedzia na kryzys. Jak Yao zauwazyl, nastawiona jest ona na zwiekszenia konsumpcji wewnetrznej. Dyskutowalismy o tym wczesniej, ale warto chyba to jeszcze raz podkreslic, ze w Chinach najwieksza sila polityczna jest nie armia, ale masy chlopskie. Probuje sie je oslabic prowadzac szeroko zakrojona urbanizacje, ale to proces, ktory jeszcze dlugo potrwa. Chiny niedawno zapowiedzialy, ze w niedlugim czasie ceny zywnosci na rynku wewnetrznym zrownaja sie z tymi na rynkach zagranicznych. Nie jestem zadnym specem od gospodarki, ale wyglada na to, ze zarobki producentow zywnosci bardzo wzrosna - a zatem wzrosnie ich sila nabywcza.

Chlopi juz niekoniecznie beda jezdzili za chlebem do miast, juz nie miasta - i ich rozwoj - beda odgrywaly wazna role w transferze pieniadza z bogatych aglomeracji na wies.

Bez watpienia cene kryzysu swiatowego bedzie w Chinach placila glownie ludnosc miast. To, ze obniza sie oprocentowanie lokat bankowych i kredytow, to raczej proba podratowania nadetej banki nieruchomosciowej - i bankow. Zreszta rynek nieruchomosci ratuje sie dosc niemrawo, to samo dotyczy wciaz oczekiwanej ingerencji panstwa w gielde, ktora zanurkowala potwornie, i nikt nie wie, czy to juz dno...

Jesli chodzi o armie, to nie nalezy zapominac, ze to nie tylko zbrojne ramie partii, ale rowniez duza sila ekonomiczna. Fundusze przeznaczane na modernizacje armii czesto najpierw zataczaja wielkie kolo bedac pomnazane na gieldach czy tez w innych intratnych galeziach gospodarki, zanim wroca - oczywiscie nadwyzka idzie do prywatnych kieszeni wyzszej kadry. Znam takich przypadkow naprawde wiele.

Tyle uwag z mojej nieprofesjonalnej strony.

Nie doceniasz mas chlopskich, szczegolnie w Chinach - sledzac historie Kraju Srodka latwo zauwazyc, ze nie inteligencja, robotnicy czy arystokracja obalaly dynastie. KPCh pierwotnie probowala wykorzystac robotnikow do przeprowadzenia rewolucji, ale skonczylo sie na masakrach. A Mao bis moze sie w kazdej chwili objawic - dlaczegoz by nie? Zreszta sam zobacz, gdzie najwiecej jest okazywane w Chinach niezadowolenia, i gdzie te demonstracje przybieraja najostrzejsze formy - bo nie w miastach.

Choc robotnicy okresowi wydawac by sie mogli pierwszymi ofiarami - to wlasnie ich ochrona jest w najlepiej pojmowanym interesie panstwa, bo to wlasnie oni stanowia potencjalnie najbardziej wybuchowa czesc spoleczenstwa, najliczniejsza, najbardziej zdeterminowana. Nie sadzisz chyba, ze np. dosc ostre traktowanie przez wladze firm, ktore nie wyplacaja robotnikom okresowym wynagrodzen przed Nowym Rokiem wynika tylko z dobrej woli panstwa bioracego w obrone najslabszych?

Ludnosc w miastach bedzie placic - m.in. coraz wiecej za zywnosc. Straci na mieszkaniach (szczegolnie gdy zaczna sie pojawiac efekty polityki budowania tanich mieszkan), juz stracila na grze gieldowej, wielu potracilo oszczednosci calego zycia. Z tym wciaganiem _sie_ w "banke gieldowa" tez nie do konca tak jest - kazdy ma oszczednosci w banku, pracownicy bankow zachecali to kupowania funduszy, gazety rozpisywaly sie o doskonalym prosperowaniu gospodarki i wzroscie gospodarczym kraju. Tylko ktos gluchy i slepy stalby przy tym biernie. Nawet gdy zaczely pojawiac sie pierwsze symptomy kryzysu, to media mowily o oczekiwanej ingerencji rzadu, ktory mialby uratowac gieldy i podtrzymac ceny mieszkan. A rzad jakos sie do tego nie kwapi. Dla mnie jest to z jednej strony manipulacja, a z drugiej pewnie zaskoczenie sternikow, ktorzy nie spodziewali sie takiego obrotu spraw i wplywu globalnego kryzysu na stan gospodarki Chin.

A co do puczow, to mam wrazenie, ze czasy 军阀 byly forma rzadow junt wojskowych, choc rzeczywiscie nastapilo to wowczas, gdy wladza centralna okazala sie za slaba, by kontrolowac efektywnie kraj.

faktem jest, ze kilka kwestii moze zostanie z powodu kryzysu rozwiazanych w przyspieszonym tempie - przede wszystkim:
1. 土地制度
2. 城市的两极分化
3. 政治改革 vide 民主选举

ad 1. Wydaje się, że już mamy tu zasadniczą zmianę po decyzjach ostatniego plenum KC, chociaż nie wiem, jakie to będzie miało efekty... Przykłady eksperymentów z obrotem ziemią pokazuje, że teoretyczne założenia dotyczące skutków reformy (koncentracja gruntów sprzyjająca podniesieniu efektywności produkcji i racjonalizacji struktury gospodarczej) niekoniecznie się sprawdzają. W Chongqingu np. (tzn. na wsi należacej do Miasta Wydzielonego Chongqing) chłopi przekazali użytkowane przez siebie grunty jako aporty do spółki - w zamian za to otrzymali w niej udziały. Niestety, nic się z tą ziemią w tej chwili nie dzieje, spółka nie bardzo działa (miała zajmować się ogrodnictwem), o zyskach nie wspominając... Chłopi mają więc bezwartościowe w tej chwili udziały, nie otrzymują dywidendy, a i skromnych dochodów z uprawy też już nie osiągają. Nietrudno też sobie wyobrazić sytuację, w której chłopi pozbędą się ziemi za gotówkę, którą przejedzą, a potem zostaną znowu z niczym (może być i tak, że gotówki nie uda im się sensownie zainwestować, bo na wsi nie będzie po prostu w co). Uważam, że reforma systemu obrotu gruntami ma kluczowe znaczenie, ale należy podchodzić do niej ostrożnie, zwłaszcza że otoczenie prawne jest słabe i nie daje żadnej gwarancji, że obrót będzie się odbywał na uczciwych rynkowych zasadach.

ad 3. Nie sądzę osobiście, aby kryzys gospodarczy mógł przyspieszyć reformy polityczne... Wszak w kryzysowych sytuacjach chińskie władze mają zwyczaj stosowania bardziej autorytarnego modelu rządzenia niż w sytuacji, gdy wszystko jest normalne (to zresztą jest cechą zarządzania kryzysowego w ogóle). Ja raczej sądzę, że może to wzmocnić centralizm, bo Pekin będzie wymuszał na prowincjach realizowanie antykryzysowej polityki rządu, która ma sens tylko, jeśli będzie spójna i skoordynowana. Będzie też pewnie silna presja na mocną kontrolę nad tymi bilionami juanów, które pójdą w nakręcanie koniunktury - taka powódź pieniędzy to okazja do obłowienia się przez skorumpowanych urzędników. Jednakże zmarnowanie dużych pieniędzy w tak trudnych czasach mogłoby odbić się bardzo mocno na wizerunku i wiarygodności Partii, więc ta będzie tutaj - moim zdaniem - mocno sprawy pilnować.

Tak, to z pewnością posunięcie, które zwiększy dochody rolników. Zgodnie z decyzjami ostatniego plenum KC, mają się one zwiększyć o 100% do (o ile dobrze pamiętam) 2020 roku. Walka z inflacją nie jest już priorytetem, gdyż nakręcając koniunkturę nie da się jednocześnie rygorystycznie zbijać inflacji. Zwiększanie podaży pieniądza (nowe inwestycje, obniżenie kosztów kredytu itd.) naturalnie wywoła pewną presję inflacyjną. Zresztą kryzys gospodarczy grozi w tych warunkach raczej deflacją - inflacja nie jest już zatem dla chińskich władz problemem.

Deming - jasne, spadek inflacji byl wyraznie wskazany w artykule; ale jest to ewidentny fakt pokazujacy ponowne uwolnienie cen zywnosci - i mimo potencjalnych obaw, ze moze byc to woda na mlyn dla spekulantow, rzad zdecydowal sie na to. Dlaczego - by skonczyc z doplatami do zywnosci, by rynek produktow rolnych zaczal rzadzic sie wlasnymi prawami, by produkcja rolnicza w koncu zaczela sie oplacac i zrobila dochodowa. By w koncu rolnik/chlop mogl zarobic i goly nie kladl sie na srodku skrzyzowania, gdy mu laoban z miasta na budowie nie zaplaci:

http://msn.ynet.com/view.jsp?oid=46344800

http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601080&sid=aBF_Q36WEZ2g&refer=asia
http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601087&sid=aKXiB34dAAI0&refer=home
http://www.reuters.com/article/worldNews/idUSTRE4B94K420081212?virtualBrandChannel=10341

to mysle, ze kilka ciekawych linkow ciekawy jest ten ostatni z reutersa